Psychologische theorieën

Stoptober heeft een aantal belangrijke psychologische principes als basis. Een daarvan is de ‘social contagiontheory’. De ‘social contagiontheory’ gaat uit van sociale netwerken die fungeren als verspreidingskanaal van een boodschap. Boodschappen worden uitgedragen, genormaliseerd, geaccepteerd en opnieuw uitgedragen. Hoe meer men blootgesteld wordt aan deze gemeenschappelijke boodschap en doel, des te groter de kans dat men overtuigingen en gedragingen die in het sociale netwerk gangbaar zijn overneemt. Indien de boodschap die gecommuniceerd wordt een menigte kan overtuigen om hun aandacht te richten op hetzelfde gemeenschappelijke doel (stoppen met roken), kunnen de sociale netwerken het bereik en de intensiteit van de boodschap versterken.

Een andere psychologische principe is de SMART-theorie ( Specifiek, Meetbaar, Haalbaar, Realistisch en Tijdgebonden – doel). De SMART-theorie gaat uit van het stellen van haalbare doelen om gedrag te veranderen. Het stoppen met roken lijkt voor veel rokers een moeilijk haalbaar doel. Door rokers te stimuleren om te beginnen met een zeer specifiek tussendoel, dat haalbaar oogt, in dit geval een maand stoppen met roken, kan de weg vrij worden gemaakt om definitief gestopt te blijven. Daarbij is het belangrijk dat er instrumenten aangeboden worden om rokers te helpen dat doel te bereiken. Deze instrumenten zijn hulpmiddelen en -methodes, die ook nog eens worden vergoed. Daarbij wordt het stellen van dit doel, 28 dagen te stoppen met roken, versterkt doordat rokers 5 keer meer kans hebben om gestopt te blijven als ze een maand lang niet roken.

Het belangrijkste psychologische inzicht is ontstaan uit de PRIME-theorie. Deze motivatie theorie gaat uit van het ‘motivationele systeem’ van een persoon en stelt dat mensen handelen op basis van directe impulsen. Gedrag wordt namelijk van moment tot moment bepaald door een grote verscheidenheid van motiverende input, impulsen, verlangens, emotionele gemoedstoestand, evaluaties en plannen. Er is sprake van een steeds weer veranderend, zichzelf hernieuwend evenwicht tussen de verschillende invloeden en effecten. Stoptober kan voor rokers, waarvan het merendeel ooit wil stoppen, het moment zijn om het besluit te nemen om voor 28 dagen te stoppen met roken.