Stoptober in Nederland

Theoretisch kader

Stoptober kent een gedegen theoretische onderbouwing en is gebaseerd op de volgende uitgangspunten:

  • Het SMART-geformuleerde doel: 28 dagen niet roken.
    Principe van Social contagion theory: stoppen met roken wordt via allerlei kanalen gecommuniceerd en kan zo een ‘stopbeweging’ vormen.
  • Principe van PRIME-theory: gedragsverandering is meer waarschijnlijk wanneer ondersteuning van verschillende aard beschikbaar is. Binnen Stoptober is ondersteuning beschikbaar via de Stoptober-app, e-mails en Facebook.

Evaluaties

In Engeland is in 2012 voor het eerst deze massamediale campagne gevoerd. In oktober 2012 zijn meer mensen gestopt dan in de jaren 2007 tot 2011. Deelnemers die er in geslaagd waren om 28 dagen niet te roken, hadden een 5x grotere kans om definitief te stoppen.
Door middel van een retrospectief onderzoek onder de deelnemers aan Stoptober 2015 in Nederland is onderzocht welke wijzigingen in rookgedrag en in de socio-cognitieve determinanten zijn opgetreden.1
Hiertoe is op 22 december 2015 een online vragenlijst verzonden met een reminder op 28 december. Uiteindelijk zijn 860 vragenlijsten geïncludeerd.
Uit het onderzoek dat in 2016 is gedaan door het AMC, komt naar voren dat 70% van de Stoptober deelnemers Stoptober heeft volgehouden en niet gerookt. En 52% van de deelnemers zelfs na drie maanden nog gestopt is met roken.2

1.        DJT van Benthem, AE Kunst. The impact of a temporary smoking abstinence campaign on smoking and its socio-cognitive determinants: a retrospective study. Rapport, AMC/UvA, Afdeling Sociale Geneeskunde, 2016.
2.        S. Toelstra, J. Harting, AE Kunst. Stoptober. Effecten op rookgedrag en ervaringen van deelnemers. Rapport, AMC/UvA, Afdeling Sociale Geneeskunde, 2017.

Resultaten Stoptober

  • Het zelfvertrouwen groeit door Stoptober: dankzij Stoptober neemt het zelfvertrouwen toe dat stoppen met roken lukt. De redenen die deelnemers aangeven waarom Stoptober voor hen werkt: de gratis Stoptober app (38%), samen stoppen (37%) en tijdsaanduiding (30%). Ook ervaren stoppers grote steun door hulp vanuit Stoptober en andere stoppers. De tijdsaanduiding blijkt daarnaast belangrijk; een stoppoging duurt 28 dagen.
  • Stoptober is een nieuw internationaal stopmoment: Stoptober is een nieuw belangrijk nationaal stopmoment geworden naast 1 januari. Google toont aan dat de zoekopdrachten naar stoppen met roken in oktober het niveau van 1 januari heeft bereikt.
  • Deelname aan Stoptober heeft een positief effect op stoppen met roken: dit onderzoek biedt nieuw bewijs dat deelname aan Stoptober een gunstig effect heeft op roken. Deelname aan Stoptober heeft niet alleen effect op rookgerag, maar ook op het zelfvertrouwen die rokers.

Conclusies

Dit onderzoek levert de eerste wetenschappelijke onderbouwing er voor dat Stoptober rokers helpt om het rookgedrag en overtuigingen ten aanzien van roken te veranderen en om stoppen met roken te bevorderen.

Stoptober 2014 is gemonitord via het Continue Onderzoek Rookgewoonten, een  representatief onderzoek onder de Nederlandse bevolking ouder dan 15 jaar, dat jaarlijks werd uitgevoerd. Het onderzoek laat zien dat 46% bekend was met Stoptober. Een kwart van de respondenten was op de hoogte van het bestaan van de website. De TV-spot heeft verreweg de meeste bekendheid gegeven aan Stoptober, gevolgd door de radiospot en aandacht in het radioprogramma van Gijs Staverman, ambassadeur van Stoptober 2014. Ook via regionale en landelijke dagbladen, social media en internet is men geïnformeerd over de campagne Stoptober.

In de leeftijd tussen 15 en 64 jaar waren geen grote verschillen in de bekendheid met Stoptober via radio of TV, vanaf 65 jaar daalt de bekendheid aanzienlijk. Van de respondenten die roken heeft 6,8% 28 dagen of een deel hiervan niet gerookt. Ongeveer een derde hiervan wil rookvrij blijven.

Daarnaast zijn er cijfers via de website, app en Facebook gegenereerd. In 2014 waren er 38.511 deelnemers aan Stoptober, dat wil zeggen 38.511 mensen die zich hebben ingeschreven op de website Stoptober.nl. Gedurende Stoptober waren er 220.000 unieke websitebezoekers die in totaal 303.000 bezoeken brachten aan www.stoptober.nl, waarvan 63 % mobiele gebruikers.

De Stoptober-app is 50.500 keer gedownload, waarvan 30.000 Apple en 20.000 Android gebruikers.
De Facebookpagina Stoptober kende 9.779 deelnemers in de Facebook community. In totaal zijn 1,8 miljoen mensen bereikt door alle Facebook berichten.

In 2017 waren er 57.000 mensen die Stoptober hebben volgehouden.