Ziekte

Roken is nog steeds de belangrijkste oorzaak van ziekte en sterfte in Nederland. Van de totale ziektelast komt 13,1% door roken, volgens de Volksgezondheid Toekomst Verkenning (VTV) 2014.1

Roken vergroot de kans op in ieder geval:

  • Kanker in allerlei verschillende delen van het lichaam, met name in de longen, mondholte, keel, strottenhoofd, en slokdarm. Jaarlijks krijgen 19.000 Nederlanders kanker als gevolg van roken, roken is daarmee de belangrijkste risicofactor voor het ontwikkelen van kanker.
  • Hart- en vaatziekten: onder meer beroerte, hartfalen, aneurysma en coronaire hartziekten;
  • Longziekten en -klachten, zoals benauwdheid, hoesten, pneumonie, astma en COPD;
  • Complicaties bij een operatie, als gevolg van een verminderde wondgenezing;
  • Ontstekingen in de mond, gewrichten en longen;
  • Ernstige risico's bij zwangerschap voor zowel kind als moeder (met uitzondering van pre-eclampsie);
  • Verslechtering van het immuunsysteem;
  • Verminderde vruchtbaarheid voor zowel mannen als vrouwen;
  • Diabetes;
  • Staar en blindheid.2-7

Van de nieuwe gevallen van COPD (de incidentie) is 85% toe te schrijven aan roken. Bij longkanker is dit zelfs 91%.2

Daarnaast zijn er verschillende andere ziekten, die vaker voorkomen onder rokers. Of het roken de ziekte ook daadwerkelijk kan veroorzaken, is hierbij nog niet duidelijk. Hieronder vallen bijvoorbeeld:

  • Gebitsafwijkingen 
  • Glaucoom 
  • Ziekte van Alzheimer 
  • Lage botdichtheid bij vrouwen
  • Ziekte van Crohn
  • Maagzweer2

De grootte van het risico is afhankelijk van de mate van blootstelling aan rook. Hoe langer en hoe meer iemand rookt, hoe groter de risico’s. Voor ex-rokers is daarnaast van belang hoe lang geleden het is, dat ze zijn gestopt met roken. De aan roken gerelateerde risico’s nemen af, naarmate het roken langer geleden is.Naast risico op allerlei ziekten veroorzaakt roken ook een veroudering van de huid en andere cosmetische effecten.

De (Engelstalige) website van de Australische organisatie voor kankerpreventie biedt een uitgebreid overzicht van onder andere de aan roken gerelateerde ziekten, gebaseerd op recente literatuur.

Bronnen

1. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (2014). Volksgezondheid Toekomst Verkenning (VTV). Verkregen van http://www.eengezondernederland.nl/
2. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (2015): website VolkgezondheidEnZorg.info.
3. Surgeon General (2014). The Health consequences of smoking- 50 years of progress. A Report of the Surgeon General. Atlanta: U.S. Department of Health and Human Services, Centers for Disease Control and Prevention.
4. Augood, C., Duckitt, K., & Templeton, A. A. (1998). Smoking and female infertility: a systematic review and meta-analysis. Human Reproduction, 13(6), 1532-1539.
5. Waylen A. L., Metwally, M., Jones, G. L., Wilkinson, A. J., & Ledger, W. L. (2009). Effects of cigarette smoking upon clinical outcomes of assisted reproduction: a meta-analysis. Human Reproduction Update, 15(1), 31-44.
6. Gades, N. M. et al. (2005). Association between smoking and erectile dysfunction: a population-based study. American Journal of Epidemiology, 161(4), 346-351.
7. Ramlau-Hansen, C. H. et al. (2007). Is smoking a risk factor for decreased semen quality? A cross-sectional analysis. Human Reproduction, 22(1), 188-196.
8. WHO (2013). Fact sheet about health benefits of smoking cessation. Geneva: World Health Organization.